Arkusze kalkulacyjne, Excel – krótkie opracowanie



1. Podać do czego służy arkusz kalkulacyjny:

Arkusz kalkulacyjny jest odpowiednikiem komputerowej księgi arkuszy papieru. Składa się z siatki wykonanej z kolumn i wierszy.

Jest to program komputerowy służący do wprowadzania danych w postaci tabel i pozwalający  na wykonywanie różnego rodzaju  obliczeń  oraz prezentowania i analizowania ich wyników.
Wyniki tych obliczeń mogą być przedstawione w postaci czytelnych wykresów.
Arkusze kalkulacyjne są wykorzystywane m.in. do kalkulacji finansowych, sporządzania kosztorysów oraz różnego rodzaju podsumowań i raportów

 

Arkusze składają się z

In each cell there may be the following types of data W każdej komórce może być następujących typów danych

Arkusze kalkulacyjne służą do przechowywania danych oraz wykonywania na nich różnych operacji.
W najprostszym przypadku można je wykorzystywać jako kalkulator, przy czym wszystkie obliczenia mogą być zapamiętane, powtarzane, modyfikowane i wykonywane dla różnych zestawów danych.
Nadają się do sporządzania zestawień, zawierających dane liczbowe podane bezpośrednio lub stanowiące wyniki obliczeń.
Mogą służyć do kosztorysowania, ewidencji kosztów, analiz ekonomicznych, zapisywania i analiz wyników pomiarów. Dane można przedstawić w postaci wykresu.
Możliwe jest przechowywanie napisów oraz wyrażeń (wzorów obliczeń).

2. Wymienić programy arkusza kalkulacyjnego

Jednym z pierwszych programów był VISICALC, później Multiplan. Do popularnych arkuszy należą: Lotus 1-2-3, Quattro Pro i Excel.

pakiety zintegrowane zawierające arkusz kalkulacyjny. Do takich należał pakiet zintegrowany Framework oraz popularny również obecnie Works.

 


3. Opisać przeznaczenie arkuszy kalkulacyjnych i ich możliwości - podać przykłady zastosowań

Arkusz symuluje formularz papierowy, na którym można zapisywać teksty i wyrażenia.
Arkusz podzielony jest na rubryki pionowe (kolumny) i poziome (wiersze).
Kolumny mają nazwy jedno lub 2-literowe: A, B,..,Z, AA, AB, ..AZ, ...IV, a wiersze są ponumerowane od 1.
Na przecięciu wierszy i kolumn są komórki, do których wpisuje się dane.
Komórkę identyfikuje się przez podanie nazwy kolumny i numeru wiersza, np. A1, b53, az2430.
Do komórki arkusza można wpisywać teksty (napisy), liczby lub wyrażenia, dla których będą pokazywane obliczone wyniki.

W najprostszym przypadku arkusz można wykorzystywać jako kalkulator,
przy czym wszystkie obliczenia mogą być zapamiętane, powtarzane, modyfikowane i wykonywane dla różnych zestawów danych.
Arkusze kalkulkacyjne nadają się do sporządzania zestawień, zawierających dane liczbowe podane bezpośrednio lub stanowiące wyniki obliczeń.
Mogą służyć do kosztorysowania, ewidencji kosztów, analiz ekonomicznych, zapisywania i analiz wyników pomiarów.
Dane można przedstawić w postaci wykresu.
Możliwe jest przechowywanie napisów oraz wyrażeń (wzorów obliczeń).

Arkusz kalkulacyjny to program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych tabel dwuwymiarowych,
pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych
oraz na prezentację ich w różny sposób.

Popularny program stosowany w księgowości oraz w biurze.

Najważniejszym narzędziem arkusza kalkulacyjnegofunkcje (matematyczne, statystyczne, daty i czasu, finansowe, bazodanowe, logiczne),
za pomocą których wprowadzone do arkusza dane są automatycznie przetwarzane.
Możliwe jest także tworzenie różnego rodzaju symulacji.

Za pomocą arkusza kalkulacyjnego można także wizualizować dane, prezentując je w postaci wykresów (kolumnowych, słupkowych, kołowych, liniowych, warstwowych itd.),
które pozwalają łatwiej zorientować się we wzajemnych zależnościach i tendencjach.

 

4. Sklasyfikować i wymienić programy arkuszy kalkulacyjnych. (Pp)

Arkusz symuluje formularz papierowy, na którym można zapisywać teksty i wyrażenia.
Arkusz podzielony jest na rubryki pionowe (kolumny) i poziome (wiersze).
Kolumny mają nazwy jedno lub 2-literowe: A, B,..,Z, AA, AB, ..AZ, ...IV, a wiersze są ponumerowane od 1.
Na przecięciu wierszy i kolumn są komórki, do których wpisuje się dane.
Komórkę identyfikuje się przez podanie nazwy kolumny i numeru wiersza, np. A1, b53, az2430.
Do komórki arkusza można wpisywać teksty (napisy), liczby lub wyrażenia, dla których będą pokazywane obliczone wyniki.

W wyrażeniach można używać także funkcji matematycznych, np. sinus, logarytm, wartość całkowita, suma elementów wierszy lub kolumn,
funkcji wyznaczających wartość maks. i min., średnią, wartość procentu składanego i innych funkcji statystycznych.
Rozbudowane programy umożliwiają definiowanie procedur wykonujących skomplikowane obliczenia np. obliczanie regresji liniowej (trendu).

W czasie wypełnienia arkusza można korzystać z takich możliwości jak:
wstawianie pustych wierszy, kopiowanie, powielanie, porządkowanie komórek, wyszukiwanie informacji wg zadanego kryterium (np. alfabetyczne, rosnąco, malejąco).

Skomplikowane programy kalkulacyjne (np. Multiplan) zapewniają ochronę danych.

Na fragmentach arkusza można dokonywać wielu operacji: drukowania, sortowania, kasowania, automatycznego wypełniania itp.

Jednym z pierwszych programów był VISICALC, później Multiplan.
Do popularnych arkuszy należą: Lotus 1-2-3, Quattro Pro i Excel.


pakiety zintegrowane zawierające arkusz kalkulacyjny
Do takich należał pakiet zintegrowany Framework oraz popularny również obecnie Works.

Pierwsze programy oraz Lotus i Quattro Pro pracowały w systemie DOS,    Excel pracuje w Windows.


W środowisku Windows najbardziej znanym arkuszem kalkulacyjnym jest Microsoft Excel z pakietu Microsoft Office.
Do najbardziej zaawansowanych produktów tej kategorii można także zaliczyć arkusze w pakietach biurowych WordPerfect Office (Quattro Pro) i OpenOffice.org (OpenOffice.org Calc).

Inne:  Gnumeric - arkusz kalkulacyjny dla środowiska GNOME,  KSpread - nieco mniej zaawansowany program dla KDE


5. Poszukać w Internecie informacji o arkuszach kalkulacyjnych i zamieścić krótkie informacje,
zwłaszcza wymienić programy darmowe arkuszy kalkulacyjnych w Windows i Linux.

Np. strona:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Arkusz_kalkulacyjny


6. Opisać elementarne funkcje programów arkuszy kalkulacyjnych w języku angielskim, np. Lotus, Quatro Pro czy innych

Lotus:

Program rozróżnia 2 typy zawartości komórek: napisy i wyrażenia.
Tryb ustala się na podstawie pierwszego znaku.
Cyfra lub jeden ze znaków: + - . ( @ # oznacza wyrażenie, w przeciwnym razie napis.

Ze względu na typ wyniku, wyrażenia można podzielić na:

Do budowy wyrażeń arytmetycznych można używać operatorów: + - * / ^ (odawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie, potęgowanie) oraz nawiasów.
Operatory wymieniono z rosnącym priorytetem.

 

Przykład wyrażenia:

+ A1+B1

 

W wyrażeniach mogą występować funkcje

Nazwy funkcji rozpoczynają się od znaku @.

Funkcje:

Arytmetyczne: np. @ABS(x), LN(x), @ATAN(x), @ATAN2(x,y), @PI, @TAN(x)

Logiczne: @FALSE, @TRUE

Statystyczne: przykłady - ., @SUM(lista), - np. @SUM(A1,B1);  @MAX(lista)

Daty i czasu: np. @DATE(yy,mm,dd), @DAY(n)

 


7. Podać przeznaczenie programu Excel

Program Microsoft Excel należy do arkuszy kalkulacyjnych. 

Arkusz kalkulacyjny Excel jest doskonałym i najbardziej popularnym narzędziem analitycznym wykorzystywanym do gromadzenia, przetwarzania i prezentowania danych.

Programów tego typu używa się do dokonywania różnego rodzaju obliczeń, porównań, zestawień czy obliczeń statystycznych zestawionych w formie tabelarycznej.
Program taki jak MS Excel może znacznie ułatwić pracę sekretarkom, księgowym, ekonomistom, pracownikom naukowym czy studentom.
Po opanowaniu podstawowych czynności pozwoli zaoszczędzić wielu żmudnych godzin pracy z kartką i kalkulatorem.

Oprócz otrzymywania liczbowych wyników użytkownik może przedstawić je w formie graficznej w jednym z wielu typów wykresów.

Arkusze programu MS Excel mogą być także używane w innych programach z rodziny Office np. w programie MS Word.

 

Excel nie jest tylko narzędziem pozwalającym na dokonywanie podstawowych obliczeń, takich jak sumowanie czy segregowanie danych.
Używając go mamy możliwość użycia wielu złożonych funkcji, badania wpływu zmiany parametrów na końcowe wyniki czy też prezentowania wyników liczbowych w rozmaitych formatach.

Arkusz kalkulacyjny Excel jest doskonałym i najbardziej popularnym narzędziem analitycznym wykorzystywanym do gromadzenia, przetwarzania i prezentowania danych.
Odpowiednie połączenie formuł obliczeniowych z innymi dodatkami programu sprawia, że aplikacja Excel staje się niezastąpionym narzędziem obliczeń statystycznych i analitycznych.
Wykorzystanie tych technik daje możliwość przygotowania precyzyjnych i estetycznie wyglądających zestawień.
Za pomocą programu można importować wartości ze źródeł zewnętrznych, definiować własne formularze i okna dialogowe, sortować zgromadzone w arkuszach informacje,
konsolidować dane, rejestrować makra itp.

Microsoft Excel (pełna nazwa Microsoft Office Excel) - arkusz kalkulacyjny produkowany przez firmę Microsoft dla systemów Windows i MacOS.
Pierwsza wersja programu przeznaczona dla Windows trafiła na rynek w roku 1987.
Postępujący sukces rynkowy programu sprawił, że w roku 1993 programy pakietu Microsoft Office zostały przeprojektowane tak, by przypominać wyglądem arkusz Excel.
Od wersji 5 wydanej w 1995 program zawiera wbudowany język Visual Basic. Od wersji 4.0 dostępny w wersji polskiej.
Aplikacja jest powszechnie używana w firmach i instytucjach, a także przez użytkowników domowych.
Jej główne zastosowanie to dokonywanie obliczeń (np. wydatków) zestawionych w formie tabelarycznej.
W tym użyciu mają zastosowanie liczne funkcje matematyczne, finansowe i bazodanowe dostępne w programie.
Istotne znaczenie ma też półautomatyczne powielanie tworzonych formuł z zastosowaniem różnych wariantów adresowania
(adresowanie względne, adresowanie bezwzględne, adresowanie mieszane).
Microsoft Excel służy także do tworzenia wielu typów wykresów, przydatnych między innymi w fizyce, matematyce i ekonomii.
Zawiera też system zestawiania raportów z użyciem tzw. tabel przestawnych, wykorzystywany przy wykonywaniu analiz biznesowych.

Excel jest arkuszem kalkulacyjnym.
Potrafi wykonywać obliczenia nawet na wielu liczbach.
Dokument stworzony w Excelu nazywa się arkuszem.
Składa się z wielu pól nazywanych komórkami.
Aby wykonać jakieś obliczenie, wypełniamy pola liczbami i następnie możemy wykonać działania matematyczne  na tych liczbach i wynik umieścić w innym polu.
 
Program EXCEL jest profesjonalnym narzędziem środowiska WINDOWS, który umożliwia:
          - tworzenie arkuszy kalkulacyjnych
          - porządkowanie danych umieszczonych w arkuszu
          - graficzną prezentację wyników
          - wykorzystanie bogatego zestawu funkcji standardowych
          - rozwiązywanie problemów rachunkowych i decyzyjnych


8. Zdefiniować pojęcie działań arytmetycznych

Podstawowe działania arytmetyczne: +, -, *, /, ^

Priorytet działań: 
^, *, /
następnie
+ i  -

Aby wykonywać podstawowe działania matematyczne, takie jak dodawanie, odejmowanie lub mnożenie, łączyć liczby, uzyskiwać wyniki numeryczne,
należy użyć następujących operatorów arytmetycznych.

Operator arytmetyczny

Znaczenie

Przykład

+ (znak plus)

Dodawanie

3+3

– (znak minus)

Odejmowanie
Negacja

3–1
–1

* (gwiazdka)

Mnożenie

3*3

/ (kreska ułamkowa)

Dzielenie

3/3

% (znak procent)

Procent

20%

^ (daszek)

Potęgowanie

3^2

 


9. Podać wzór na obliczenie potęgi w Excelu

^, np. =2^3


10. Opisać takie pojęcia jak: arkusz kalkulacyjny, skoroszyt, arkusz, komórka

Kiedy uruchomimy Excel, automatycznie otwiera się pusty skoroszyt, w którym można rozpocząć pracę.

Skoroszyt składa sie z kilku arkuszy, do których można wprowadzać dane do zredagowania
Arkusz kalkulacyjny (roboczy) składa się z kolumn i wierszy.

Kolumny mają nazwy jedno lub 2-literowe: A, B,..,Z, AA, AB, ..AZ, ...IV, a wiersze są ponumerowane od 1. 

Kolumny przebiegają pionowo w dół okna, a każda z nich ma literę, która ją określa.
Wiersze przebiegają poziomo przez okno, a każdy z nich ma liczbę, która go określa.
Na przecięciu wierszy i kolumn są komórki, do których wpisuje się dane.
Każda komórka zawiera pojedynczą informację.
Komórkę identyfikuje się przez podanie nazwy kolumny i numeru wiersza, np. A1, B53, AZ2430.


11. Opisać na czym polega kopiowanie i  wymienić choć 1 sposób kopiowania.

Kopiowanie – robienie kopii danych, wzoru, formatu itd. z pozostawieniem danej źródłowej
Najprostsze kopiowanieKopiuj z menu i wklej lub Ctrl C i Ctrl V

Kopia danych
– Zaznaczamy dane – pojedynczą komórkę lub ciągły obszar przy pomocy Shift  a nieciągły obszar (odzielne komórki)  z Ctrl
Kopiuj z menu lub prawy klawisz kopiuj lub CtrL C
Wklejenie: ustawiamy się  na miejsce do wklejenia i Enter lub Wklej z menu lub lub prawy przycisk myszy i Wklej  lub Ctrl V
Wklejanie specjalne: prawy klawisz myszy, Wklej specjalnie: Wszystko, Formuły (wzór), Wartości, Formaty, Komentarze,
lub z menu – Wklej, Wklej specjalnie



12. Na czym polega wklejanie specjalne: formuły, wartości, formaty itp.

Wklejanie specjalne – wklejanie jak normalne (wszystko) lub formuł (wzorów), wartości (np. z komórek gdzie są obliczeniowe), formatów (np. czcionka, kolor, wielkość liter)


13. Opisać różne sposoby kopiowania i przesuwania danych

Kopiowanie
– Zaznaczamy dane – pojedynczą komórkę lub ciągły obszar przy pomocy Shift a nieciągły z Ctrl
Kopiuj z menu lub prawy klawisz kopiuj lub CtrL C
Wklejenie: ustawiamy się  na miejsce do wklejenia i Enter lub Wklej z menu lub lub prawy przycisk myszy i Wklej  lub Ctrl V
Wklejanie specjalne: prawy klawisz myszy, Wklej specjalnie: Wszystko, Formuły (wzór), Wartości, Formaty, Komentarze,
lub z menu – Wklej, Wklej specjalnie

Przesuwanie – przenoszenie w inne miejsce.
Zamiast Kopiuj – opcja Przesuń lub Ctrl X a następnie wklej jak przy kopiowaniu


14. Jak wprowadza się dane liczbowe w Excelu - czy znak kropki czy przecinka?

W polskim systemie operacyjnym i Excelu, przy domyślnych ustawieniach, znakiem rozdzielającym część całkowitą od ułamkowej jest przecinek.


15. Jak zaznaczyć ciągły i nieciągły obszar danych.
Jak wypełnić serię danych, np. kolejne liczby 1, 2, 3 lub kolejne miesiace np. styczeń, luty ... – autowypełnianie.

Ciągły obszar zaznaczamy w ten sposób, że zaznaczamy pierwszą komórkę i przytrzymując naciśnięty klawisz [Shift] klikamy ostatnią komórkę zbioru.

Można tez zaznaczyć pierwszą komórkę i ciągnąć wskaźnik myszy do ostatniej.

Nieciągły obszar danych:

Aby wybrać kilka nie sąsiadujących komórek, można zaznaczyć pierwszą komórkę i przytrzymując klawisz [Ctrl] kliknąć następną lub następne komórki.

Autowypełnianie do wprowadzania serii danych, np. liczb lub miesięcy

 


16. Jak rozpoczyna się wpisywanie działań obliczeniowych w Excelu?

Wpisywanie działań obliczeniowych zaczyna się w Excelu od znaku = lub + (+  jak np. w Lotus).

Przykłady
= A1+B1
+ 2+3
=2/3
=2*3
=2^3
=suma(E21:E24)
=ILOCZYN(E21:E24)


17. Jakim znakiem rozpocząć wprowadzanie danych, jeśli to nie jest formuła obliczeniowa, a zaczyna się od =, +, -

Należy wpisać na początku znak apostrof czyli ‘


18. Na czym polega formatowanie komórek.

Aby odpowiednio wyróżnić niektóre komórki arkusza kalkulacyjnego, odpowiednio je formatujemy.
Na przykład pogrubiamy font, zmieniamy wielkość liter czy stosujemy obramowania lub kolorowe wypełnienia.

Kiedy robimy tabelę, konieczne jest sformatowanie jej nagłówków, czyli np. zmiana rodzaju czcionki, jej wielkości, pogrubienie czy też wyśrodkowanie.
Zmian tych możemy dokonać klikając na odpowiednich ikonach w pasku narzędzi Excela.
Formatowanie można też wybrać naciskając prawy przycisk myszy.

Formatowanie komórek  obejmuje kategorie: Liczby, Wyrównanie, Czcionka, Obramowanie, Wypełnienie, Ochrona

 


19. Jak zmieniać nazwy arkuszy i ich położenie w skoroszycie.

Prawy przycisk myszy na nazwie arkusza, Zmień nazwę – zmiana nazwy arkusza
Położenie – prawy przycisk myszy, Kopiuj lub przesuń


20. Wymienić rodzaje adresowania komórek (względne.... )

Adresowanie względne, bezwzględne i mieszane (pośrednie)

Można używać adresowania (odwołania)

Jest też możliwy zapis mieszany adresowania, np. A$1.
Adresy względne ulegają zmianie, tak by była zachowana odległość między argumentami a komórką z wynikiem.
Adresy bezwzględne nie są zmieniane.

Adresowanie względne: Adresowanie to jest stosowane przez program jako domyślne.
Adresowanie względne wykorzystuje relatywne położenie komórek względem siebie a nie ich konkretne adresy.
Adres względny piszemy w  postaci nazwy kolumny i numeru wiersza, np. A1

Adresowanie względne to właściwość arkusza kalkulacyjnego, polegająca na zapamiętywaniu położenia komórek względem siebie.
Ułatwia przeprowadzanie identycznych operacji na danych znajdujących się w różnych miejscach arkusza.
Zamiast wielokrotnie przepisywać tę samą formułę, wystarczy skopiować ją do odpowiednich komórek za pomocą schowka.
Po skopiowaniu adresy komórek wykorzystanych w formule zmieniają się automatycznie, natomiast działania zdefiniowane w formule pozostają takie same.

 
Adresowanie bezwzględne to adresowanie komórek, które nie zależy od tego, w którym miejscu arkusza znajduje się formuła.
Adres bezwzględny stosujemy wtedy, gdy adres komórki nie powinien zmieniać się podczas kopiowania zawierającej go formuły.
Adres bezwzględny przed nazwą kolumny i numerem wiersza zawiera znak "$" np.: $D$21.

Adresowanie pośrednie (mieszane): jest połączeniem wcześniej opisanych rodzajów adresowania.
Stosuje się ją, gdy wartości mają się odnosić do konkretnej kolumny lub wiersza.
Jeżeli chodzi nam o wskazanie konkretnej kolumny np. A, przykładowy adres będzie miał np. postać $A1 ,
a w przypadku konkretnego wiersza, np. 1 przyjmie on np. postać A$1 .


21. Podać przykład adresowania bezwzględnego i względnego oraz mieszanego.

=A1*B1 -  adresowanie względne. Po skopiowaniu wiersz niżej wzór będzie miał postać: =A2*B2

=A1*$B$8 – adresowanie bezwzględne komórki B8

=$A1*B1 – adresowanie mieszane – stała kolumna A
= B$1*A2 - adresowanie mieszane – stały wiersz 1

=A$1*$B1 – adresowanie mieszane – stały wiersz 1 i kolumna B

22. Opisać różnicę miedzy adresowaniem względnym a bezwzględnym oraz mieszanym

W adresowaniu względnym wykorzystuje się relatywne (względne) położenie komórek względem siebie a nie ich konkretne adresy.
Program modyfikuje adresy przy kopiowaniu.
Adresy względne ulegają zmianie, tak by była zachowana odległość między argumentami a komórką z wynikiem.

Adresowanie względne - najczęściej występujący sposób adresowania komórek w arkuszu kalkulacyjnym.
Adres względny komórki zależy od jej położenia w arkuszu, np. komórka znajdująca się na przecięciu kolumny D i dziesiątego wiersza posiada adres D10.
Adresowanie względne umożliwia automatyczną zamianę adresów w formule przy jej kopiowaniu, dzięki możliwości zmiany wskaźników wierszy lub kolumn.


Adresowanie bezwzględne: W adresowaniu tym istotny jest konkretny adres komórki a nie jej położenie względem innych danych.
Aby komórkę oznaczyć adresem bezwzględnym należy do adresu komórki wprowadzić dodatkowe oznaczenia w postaci symbolu $
Adresy bezwzględne nie są zmieniane

Adresowanie pośrednie (mieszane): jest połączeniem wcześniej opisanych rodzajów adresowania.
Stosuje się ją, gdy wartości mają się odnosić do konkretnej kolumny lub wiersza.



23. Scharakteryzować adresowanie mieszane, podać przykład zastosowania (z przerobionych ćwiczeń praktycznych)

Adresowanie mieszane - adresowanie tego typu stosujemy wówczas, gdy chcemy, aby przy kopiowaniu formuły zmieniał się jedynie numer wiersza komórki,
np. $Dl5 (stała kolumna D)  lub tylko wskaźnik kolumny, np. D$15 (stały wiersz 15) .
Stosuje się ją, gdy wartości mają się odnosić do konkretnej kolumny lub wiersza.

W  adresowaniu mieszanym poprzedzamy znakiem $ tylko oznaczenie stałej kolumny lub stałego wiersza
np. = $B5*C$4;  =$B5*D$4


24. Umieć dobrać adresowanie w zależności od formuł obliczeniowych - podać przykład.

Np. mnożenie kolumny A przez wiersz 1: =$A2*B$1


25. Umieć przeliczyć wartości w zł na walutę przy stałym kursie waluty - podać przykład formuły

Np.  C4=B4/$A$1;  gdzie w A1 – wartość kursu zł, np. 3,90; gdy kurs Euro = 3,90 zł


26. Wymienić przynajmniej 2 kategorie formatowania w Excelu

Liczby, wyrównanie, czcionka, obramowanie, wypełnienie, ochrona

Formatowanie liczby (np. ilość miejsc po przecinku czy liczba w %), wyrównanie tekstu (do lewej, w środku, do prawej), czcionka, kolor, rozmiar czcionki,
pogrubienie, kursywa, podkreślenie, obramowanie, wypełnienie

Aby odpowiednio wyróżnić niektóre komórki arkusza kalkulacyjnego, odpowiednio je formatujemy.
Na przykład pogrubiamy font, zmieniamy wielkość liter czy stosujemy obramowania lub kolorowe wypełnienia.


27. Wymienić podstawowe działania algebraiczne, oraz niektóre funkcje matematyczne, w tym  wzór na sumę

MS Excel posiada sporą ilość funkcji.
Są one podzielone na kilka grup: funkcje tekstowe, matematyczne, statystyczne, logiczne, finansowe  itp.

Działania algebraiczne

Suma: + ,                    np. =A1+B1

Różnica: -,                  np. =A1-B1
Iloczyn: *:                  np. A1*B1
Iloraz:  /                       np. =A1/B1
Potęgowanie:  ^          np. =A1^B2;  =2^3

%(Shift+5),                np. =B2*12%

Funkcje - przykłady:

Suma – funkcja: SUMA(zakres), np.            =SUMA(B2:B4);       =SUMA(B2;B3);  =SUMA(A1:A8;B7;B9;C9:D12)

ILOCZYN(zakres)

PIERWIASTEK(liczba)

POTĘGA(liczba)

SILNIA(liczba)

TAN(liczba)

SIN(liczba)

 


28. Podać przykłady przynajmniej 6 funkcji matematycznych

Suma – funkcja: SUMA(zakres), np.            =SUMA(B2:B4);       =SUMA(B2;B3)

Iloczyn – funkcja ILOCZYN, np. =ILOCZYN(A1; A2),

PIERWIASTEK(liczba)

POTĘGA(liczba)

SILNIA(liczba)

SIN(liczba)
TAN(liczba)

ATAN(liczba)
ATAN2(x,y)


29. Opisać na czym polega formatowanie komórek w Excelu, podać przykłady zastosowań  
(można wykorzystać opcję formatowanie na prawym przycisku myszy)

Aby odpowiednio wyróżnić niektóre komórki arkusza kalkulacyjnego, odpowiednio je formatujemy.
Na przykład pogrubiamy font, zmieniamy wielkość liter czy stosujemy obramowania lub kolorowe wypełnienia,
formatujemy liczbę (np. dokładność  miejsc po przecinku, walutowe, procenty), wyrównanie liczby lub tekstu w komórce .


30. Scharakteryzować typy wykresów

Excel umożliwia tworzenie wykresów różnego typu:
kolumnowych,  liniowych, kołowych, warstwowych, słupkowych, punktowych, złożonych, powierzchniowych i innych


31. Scharakteryzować zawijanie tekstu i scalanie komórek w Excelu

Jeśli tekst w komórce ma być wyświetlany w więcej niż jednym wierszu, można sformatować komórkę w taki sposób, aby tekst był automatycznie zawijany,
albo ręcznie wprowadzić podział wiersza.
Formatuj komórki, wyrównanie, zawijaj tekst.
Dane w komórce zostaną zawinięte w taki sposób, aby mieściły się w szerokości komórki.
Zmiana szerokości komórki spowoduje automatyczne dopasowanie zawijania danych.
Aby rozpocząć nowy wiersz tekstu w określonym miejscu w komórce, kliknij miejsce, w którym chcesz wstawić podział wiersza, a następnie naciśnij klawisze ALT+ENTER.

Scalanie komórek: łączy 2 lub większą liczbę komórek w jedną komórkę.

Microsoft Excel umieszcza w scalonej komórce tylko dane znajdujące się w górnym lewym rogu zaznaczonego zakresu.
Dane znajdujące się w pozostałych komórkach są usuwane.

Scalenie komórek:

Skopiuj żądane dane do komórki w górnym lewym rogu zakresu.

Zaznacz komórki, które chcesz scalić.

Aby scalić dane w wierszu lub kolumnie i wyśrodkować zawartość komórki, kliknij przycisk Scal i wyśrodkuj  na pasku narzędzi Formatowanie.


32. Umieć sporządzać automatycznie wykresy na podstawie tabeli danych

Podczas tworzenia wykresów nie ma znaczenia czy tabela posiada obramowanie lub inne elementy formatowania komórek.
Istotny jest tylko format danych liczbowych, czyli jeśli dane w tabeli będą posiadały format walutowy to zostanie on też zastosowany na wykresie.

Uruchom polecenie z menu Wstaw | Wykres lub ikonę Kreator wykresów na Standardowym pasku narzędzi.


33. Umieć sporządzać i modyfikować wykresy

Do tworzenia wykresów można z menu wybrać Wstaw => Wykres lub przycisk "Kreator wykresów".
Trzeba wybrać typ wykresu (z grupy Standardowe typy lub Typy niestandardowe).
Następnie trzeba wybrać zakres danych, przy czym obszary nieciągłe zaznacza się z wciśniętym CTRL.
W ostatnim kroku trzeba wpisać dodatkowe informacje dla tytułu wykresu i opisu osi. Po naciśnięciu Zakończ, wykres jest gotowy.

Modyfikacje można dokonać przy pomocy prawego przyciski myszy. Wyświetli się menu podręczne z opcjami.
Można tez korzystać z paska narzędzi Wykres.
W nowszych wersjach programu np. MS Excel 2007:
po zaznaczeniu wykresu w menu „Narzędzia wykresów” – „Projektowanie” dostępne są opcje szybkiej zmiany wyglądu.
Typ, Dane, Układy wykresu, Style wykresu, Przenieś wykres - Lokalizacja
Np. ustawienie stylu polega jedynie na jego wybraniu (i kliknięciu w jego ikonę).


34. Podać do czego służy funkcja ZŁACZ.TEKSTY

Łączy kilka ciągów tekstowych w jeden ciąg tekstowy.
ZŁĄCZ.TEKSTY (tekst1;tekst2;...)
Tekst1; tekst2;...   to 1 do 30 elementów tekstowych do połączenia w pojedynczy element tekstowy.
Elementami tekstowymi mogą być ciągi tekstowe, liczby lub odwołania do pojedynczych komórek.

Do złączania tekstów można zamiast funkcji ZŁĄCZ.TEKSTY użyć operatora "&", np. =B7&B8


35. Podać do czego służy funkcja PMT

Oblicza spłatę pożyczki przy założeniu stałych, okresowych płatności i stałej stopy oprocentowania.

 

PMT(stopa;liczba_rat;wa;wp;typ)

Np. PMT(8%/12;10;10000;0;1)  lub PMT(8%/12;10;10000;0;0)

 

Dokładniejszy opis argumentów funkcji PMT znajduje się w opisie funkcji PV.

 

Należy się upewnić, czy dobrze została zrozumiana treść dotycząca argumentów stopa i liczba_rat.
Jeśli dokonuje się spłat miesięcznych pożyczki czteroletniej, oprocentowanej na 12% rocznie, należy użyć wartości 12%/12 dla argumentu stopa i 4*12 dla argumentu liczba_rat.
Jeśli dokonuje się rocznych spłat tej samej pożyczki, to stopa wynosi 12%, a liczba_rat 4.


36. Opisać działanie funkcji RZYMSKIE i MOD

RZYMSKIE - konwertuje cyfry arabskie na rzymskie, jako tekst.

 

RZYMSKIE(liczba;forma)

liczba    to liczba zapisana w systemie cyfr arabskich, którą należy skonwertować.

Np. =RZYMSKIE(499) = CDXCIX

Forma    to liczba określająca wybrany rodzaj cyfr rzymskich.
Numeracja rzymska zmienia się od klasycznej do bardziej uproszczonej, forma ta staje się coraz bardziej zwarta, gdy wartość argumentu rośnie

 

MOD = zwraca wartość reszty po podzieleniu liczby przez dzielnik. Wynik ma taki sam znak jak dzielnik.

MOD(liczba;dzielnik)

Liczba    to liczba, dla której należy wyznaczyć resztę.

Dzielnik    to liczba, przez którą należy podzielić liczbę.

=MOD(10;3) = 1

 


37. Opisać działanie funkcji: PMT i SUMA.JEŻELI

Oblicza spłatę pożyczki przy założeniu stałych, okresowych płatności i stałej stopy oprocentowania.

 

PMT(stopa;liczba_rat;wa;wp;typ)

Np. PMT(8%/12;10;10000;0;1)  lub PMT(8%/12;10;10000;0;0)

 

Dokładniejszy opis argumentów funkcji PMT znajduje się w opisie funkcji PV.

 


38. Umieć złączyć teksty, obliczyć pierwiastek i zamienić liczbę całkowitą na liczbę rzymską

Funkcja Złącz.teksty - łączy kilka ciągów tekstowych w jeden ciąg tekstowy.

ZŁĄCZ.TEKSTY (tekst1;tekst2;...)

Tekst1; tekst2;...   to 1 do 30 elementów tekstowych do połączenia w pojedynczy element tekstowy.
Elementami tekstowymi mogą być ciągi tekstowe, liczby lub odwołania do pojedynczych komórek.

Np.

=ZŁĄCZ.TEKSTY("Ala";" ";"Ola") = Ala Ola

 

Obliczenie pierwiastka: PIERWIASTEK(liczba)

Np.

=PIERWIASTEK(10,5) = 3,24037


Druga metoda – dla pierwiastka dowolnego stopnia – na zasadzie potęgi,
np.
=10,5^(1/2) = 3,24037

=10,5^(1/3) = 2,18976

 


39. Umieć stosować zaawansowane funkcje typu: SUMA.JEŻELI do zestawień np. w fakturze (suma dla VAT 22%, dla VAT 7%, zw. itd.)

 

SUMA.JEŻELI

Dodaje komórki spełniające zadane kryterium.

Oblicza sumę dla tych wartości zakresu które spełniają określony warunek - dodaje komórki określone przez podane kryteria.

 

Składnia: SUMA.JEŻELI(zakres;kryteria;suma_zakres)

Zakres    to zakres komórek, które należy oszacować.

Kryteria    to kryteria mające postać liczby, wyrażenia lub tekstu określającego, które komórki będą dodawane.

Na przykład kryteria mogą być wyrażane jako 32, „32”, „>32”, „jabłka”.

Suma_zakres    to rzeczywiste komórki wyznaczone do zsumowania.

 

SUMA.JEŻELI(zakres; kryteria; zakres_sumowania)

Argument zakres określa zakres komórek, do którego będzie zastosowane kryterium wyboru.

Argument kryteria określa kryterium, którego spełnienie lub niespełnienie włącza lub wyłącza komórkę z operacji sumowania.

Argument zakres_sumowania określa zakres komórek, z którego wartości zostaną zsumowane.

 

Przykład 1:

W zakładzie pracują zarówno mężczyźni, jak i kobiety.
Chcąc dowiedzieć się, ile w danym miesiącu wyprodukowały kobiety, a ile mężczyźni, sumujemy osobno produkcję mężczyzn i produkcję kobiet,
korzystając z wyróżnika, jakim jest zaznaczona w osobnej kolumnie płeć pracownika.

SUMA.JEŻELI(B15:B24;"K";C15:C24) - z zakresu komórek B15:B24 określających płeć wybierane są te komórki, które spełniają kryterium K,
po czym sumowane są odpowiadające im wartości produkcji zapisane w zakresie komórek C15:C24 i wynik jest wstawiany w oddzielnej komórce

SUMA.JEŻELI(B15:B24;"M";C15:C24) - z zakresu komórek B15:B24 określających płeć wybierane są te komórki, które spełniają kryterium M,
po czym sumowane są odpowiadające im wartości produkcji zapisane w zakresie komórek C15:C24 i wynik jest wstawiany w oddzielnej komórce

 

Przykład 2

=SUMA.JEŻELI(E3:E7;">=100")

z zakresu komórek od E3 do E7 podsumowane zostaną tylko te komórki, których wartość jest większa lub równa 100.

 

 

Przykład 3  - faktura:

 

H19 =SUMA.JEŻELI($I$24:$I$30;$I32;H$24:H$30)

 gdzie I24-I32 - zakres, w którym występuje stawka VAT 22% (zakres)

I32 - stawaka VAT 32%  (kryterium)

H24 -H30 - zakres sumowania (suma_zakres)

Suma.jeżeli

Inny przykład

Obliczenie sumy stawek dla
stawka = 15
oraz dla
Pleć = "K"

SUMA.JEŻELI

 


40. Umieć wykorzystać funkcję PMT na spłatę pożyczki

 

Oblicza spłatę pożyczki przy założeniu stałych, okresowych płatności i stałej stopy oprocentowania.

 

PMT(stopa;liczba_rat;wa;wp;typ)

Np. PMT(8%/12;10;10000;0;1)  lub PMT(8%/12;10;10000;0;0)

 

Dokładniejszy opis argumentów funkcji PMT znajduje się w opisie funkcji PV.

 


41. Wymienić przeznaczenie funkcji JEŻELI

Zwraca jedną wartość, jeśli podany argument zostanie oszacowany jako PRAWDA, albo inną wartość, jeśli argument zostanie oszacowany jako FAŁSZ.

Funkcję JEŻELI należy stosować do przeprowadzania testów logicznych na wartościach i formułach.

Składnia

JEŻELI(test_logiczny;wartość_jeżeli_prawda;wartość_jeżeli_fałsz)

test_logiczny jest dowolną wartością lub wyrażeniem, który jako rezultat daje wartość PRAWDA lub FAŁSZ

- sprawdzany czy jest to PRAWDA czy FAŁSZ

Przykłady:


= JEŻELI(B2<1000;B2+B2*B$1;0)
Jeżeli B2 < 1000 to wyświetlenie wartości B2+B2*B$1. W innym przypadku wyświetlone 0.

=JEZELI(ORAZ(B2<1000;B2<>0);B2+B2*B$1;0)

=JEŻELI(A2<=100;"W ramach budżetu";"Budżet przekroczony")
Jeśli  liczba w A2 jest mniejsza niż lub równa 100, użycie formuły powoduje wyświetlenie tekstu "W ramach budżetu”.
W innym przypadku wyświetlany jest tekst "Budżet przekroczony" (W ramach budżetu).

=JEŻELI(A2=100;SUMA(B5:B15);"") 
Jeśli  liczba w A2 jest równa 100, obliczany jest zakres B5:B15. W innym przypadku zwracany jest pusty tekst ("") ()


42. Opisać funkcje JEŻELI i JEŻELI (ORAZ …)

JEŻELI(test_logiczny;wartość_jeżeli_prawda;wartość_jeżeli_fałsz)

test_logiczny jest dowolną wartością lub wyrażeniem, sprawdzanym czy jest to PRAWDA czy FAŁSZ

Przykłady:

=JEŻELI(F11="podstawowe";"T";"N")
jeżeli w komórce F11 jest wartość podstawowe to wyświetlane jest „T” w przeciwnym razie „N”

 

=JEŻELI(ORAZ(D11="tak";E11="k");"T";"N")
Jeżeli w D11 jest „tak” i w E11 jest „k” to wyświetlane jest „T”, inaczej „N”

=JEŻELI(ORAZ(F11="wyższe";E11="m";C11>29);"T";"N")
Jeżeli w F11 jest wartość „wyższe” oraz w E11 „m” oraz C11>29 to wyświetlane jest „T”, w przeciwnym razie „N”

 


43. Umieć zastosować funkcję JEŻELI do analizy danych (przejrzeć przykłady z zajęć praktycznych i wymienić)

Przykłady:

=JEŻELI(F11="podstawowe";"T";"N")
jeżeli w komórce F11 jest wartość podstawowe to wyświetlane jest „T” w przeciwnym razie „N”

 


44. Umieć zastosować funkcję JEŻELI(ORAZ) i LICZ.JEŻELI do analizy danych (przejrzeć przykłady z zajęć praktycznych i wymienić)

=JEŻELI(ORAZ(D11="tak";E11="k");"T";"N")
Jeżeli w D11 jest „tak” i w E11 jest „k” to wyświetlane jest „T”, inaczej „N”

LICZ.JEŻELI

LICZ.JEŻELI(zakres;kryteria)

Zlicza komórki wewnątrz zakresu, które spełniają podane kryteria.
Zakres  to zakres komórek, w którym mają być zliczane komórki.
Kryteria  to kryteria podane w postaci liczby, wyrażenia, odwołania do komórki lub tekstu określające, które komórki będą zliczane.

Przykłady:

=LICZ.JEŻELI(C2:C4;">10")
=LICZ.JEŻELI(C2:C8;">10")-LICZ.JEŻELI(C2:C8;">30")
=LICZ.JEŻELI(A2:A8;"B*")

=LICZ.PUSTE(F2:F8)


45. Wymienić podstawową funkcję matematyczną do obliczenia azymutu

ATAN(Dy/dx) – funkcja podstawowa, trzeba analizować ćwiartki układu współrżednych

lub

ATAN2(Dx; Dy)

wraca arcus tangens lub odwrotny tangens określonych współrzędnych x i y.
Arcus tangens jest wartością kąta pomiędzy osią x a linią prostą poprowadzoną przez początek układu współrzędnych i punkt o współrzędnych (Dx, Dy).
Kąt w radianach zawiera się w przedziale od -pi do pi, z wyłączeniem wartości -pi.

 


46. Podać wzór na obliczenie długości ze współrzędnych i zapisać wzór w Excelu

D = Pierwiastek(dx^2+dy^2)

lub
D = Pierwiastek(dx*dx+dy*dy)

 


47. Scharakteryzować metodę obliczenia azymutu z uwzględnieniem ćwiartek układu współrzędnych i podać odpowiednią funkcję Excela

Az_rad = ATAN2(Dx; Dy)

Az_grad=Az_rad*(200/PI())

Trzeba przeanalizować ćwiartki układu współrzędnych na podstawie wartości Dx i Dy i uwzględnić przy wartości azymutu, np. do gradów dodać 200

I – Dx+, Dy+
II  Dx-, Dy+
III Dx-, Dy-
IV Dx+, Dy-


48. Umieć obliczyć długość ze współrzędnych w Excelu

D = Pierwiastek(dx^2+dy^2)

lub
D = Pierwiastek(dx*dx+dy*dy)


49. Umieć obliczyć azymut ze współrzędnych z zastosowaniem funkcji ATAN2 i przejść z radianów na grady oraz stopnie

Az_rad = ATAN2(Dx; Dy)

Az_grad=Az_rad*(200/PI())

Trzeba przeanalizować ćwiartki układu współrzędnych na podstawie wartości Dx i Dy i uwzględnić przy wartości azymutu, np. do gradów dodać 200

I – Dx+, Dy+
II  Dx-, Dy+
III Dx-, Dy-
IV Dx+, Dy-

50. Baza danych w Excelu. Sortowanie a filtrowanie danych.

Zdefiniować pojęcie bazy danych w Excelu. Kiedy tabela w  Excelu może mieć charakter bazy danych?
Zdefiniować pojęcie sortowania i filtrowania.

Baza danych

Zestaw tabelaryczny można przekształcić w bazę danych i wykonywać procesy wyszukiwania i aktualizacji już na konkretnych rekordach bazy.
Sprawa jest prosta, bo każda usystematyzowana tabela w arkuszu jest automatycznie bazą danych, a każdy jej wiersz rekordem bazy danych.

Baza danych w Excelu to dowolna grupa danych umieszczonych w skoroszycie (arkuszu), której pierwszy wiersz zawiera nagłówki określajace znaczenie poszczególnych kolumn danych.
Excel potrafi automatycznie rozpoznać taki obszar.
Elementami składowymi bazy (listy) są  pola pogrupowane w rekordy (wiersze).
Nagłówki kolumn powinny być w pojedynczych komórkach arkusza. Przy nazwach długich trzeba dopasować szeroskosć kolumny zub skorzystać z opcji "Zawijaj tekst"
Nie mogą dane być oddzielone pustym wierszem.
W polach bazy danych mogą być również formuły. Do wprowadzania danych mogą być stosowane formularze

Sortowanie i filtrowanie to dwa z najważniejszych typów analizy podstawowej, którą można przeprowadzać na danych.

Sortowanie danych w tabeli

Excel daje możliwosci porządkowania (sortowania) wierszy wg określonego klucza.
Kluczem tym jest w Excelu określona kolumna, wyznaczająca porządek sortowania.
Dane sortujemy z wyłączeniem wiersza z nagłówkami kolumn, dlatego do sortowania zaznaczamy tylko obszar, który ma być uporządkowany, tutaj A2:F6.
Wybieramy z Menu opcję Dane => Sortuj, zaznaczamy opcję czy z tytułami czy "Bez tytułów".

Filtrowanie
Operacje na bazie danych można wykonywać bezpośrednio na arkuszu.
Najważniejszą z nich jest opcja filtrowania, poprzez autofiltr. Jest przydatna, gdy chcemy aby wyświetlić rekordy spełniające określony warunek, np. kto posiada auto.

Wybieramy w Menu opcję Dane => Filtr => Autofiltr.
Pierwszy wiersz tabeli zmieni się w zbiór list rozwijalnych. Każdą można rozwijać i określać warunek.
Warunki można łączyć ze sobą otrzymując iloczyn logiczny założonych warunków.

51. Makropolecenia i programowanie w Visual Basic

Makropolecenie jest to seria poleceń, którą Excel jest w stanie wykonać automatycznie.
Makra są zapisywane w postaci kodu wbudowanego języka Visual Basic. Jednak aby stworzyć makro nie musi się być programistą.
W Excelu jest tzw. rejestrator makr, który zapisuje  wykonywane czynności naciśnięcia klawiszy, wybierane z menu polecenia i opcje itd. a następnie tworzy automatycznie kod programu (makra).

Narzędzia/Makro/Zarejestruj nowe makro.

Visual Basic for Applications (VBA) to oparty na Visual Basicu (VB) język programowania zaimplementowany w aplikacjach pakietu Microsoft Office oraz kilku innych
na przykład AutoCAD i WordPerfect.
Ta uproszczona wersja Visual Basica służy przede wszystkim do automatyzacji pracy z dokumentami, na przykład poprzez makropolecenia.
Podstawową różnicą między VBA a VB jest to, że VBA nie pozwala na tworzenie samodzielnych skompilowanych aplikacji typu EXE.
Kod programu napisanego w VBA zawsze zawarty jest w dokumencie utworzonym przy pomocy programu obsługującego VBA - na przykład w pliku *.DOC edytora MS Word lub pliku *.XLS arkusza MS Excel.
Program taki wymaga zatem środowiska uruchomieniowego, którym jest zainstalowana na komputerze aplikacja obsługująca dany dokument.
Wyjątkiem symulującym samodzielnie działające aplikacje są pliki utworzone w programie Microsoft Access, które - przy zakupie rozszerzenia Microsoft Office Developer lub innego,
pozwalają na uruchamianie plików Accessa na dowolnej ilości komputerów w tzw. Microsoft Access Runtime, bez konieczności wyposażania każdego pojedynczego komputera w pełny pakiet Microsoft Office.
Od wersji 2000 pakiet Microsoft Office został wyposażony w oddzielny Edytor Visual Basic, dobrze znany programistom Visual Basic 6.0, co znacznie ułatwia pracę z kodem.
W wersji 2000 dodano także możliwość współpracy programu Microsoft Access z bazą danych Microsoft SQL Server w architekturze klient-serwer